Veel werknemers denken dat zelf ontslag nemen automatisch betekent dat je geen recht meer hebt op een vergoeding of een WW-uitkering. Dat is niet altijd juist. In bepaalde situaties kun je zelf je arbeidsovereenkomst beëindigen en toch aanspraak maken op een billijke vergoeding en mogelijk ook op een uitkering via het UWV. In dit artikel lees je hoe dat juridisch werkt en waar je rekening mee moet houden.
Wanneer recht op een billijke vergoeding kan ontstaan
Een billijke vergoeding is bedoeld voor situaties waarin de werkgever zich ernstig verwijtbaar heeft gedragen. Dat betekent dat het gedrag van de werkgever zo ernstig is dat van jou redelijkerwijs niet kan worden verwacht dat je in dienst blijft. Hoewel deze vergoeding vaak voorkomt bij ontslag door de werkgever, kan ook een werknemer die zelf ontslag neemt hier in uitzonderlijke gevallen aanspraak op maken.
Denk aan situaties waarin sprake is van structurele intimidatie, het niet betalen van loon of het creëren van een onveilige werkomgeving. In zulke gevallen kan het ontslag worden gezien als een gedwongen keuze.
De rol van het UWV bij zelf ontslag nemen
Wanneer je zelf ontslag neemt, beoordeelt het UWV of je recht hebt op een WW-uitkering. De hoofdregel is dat eigen ontslag wordt gezien als verwijtbare werkloosheid. Dat betekent dat je in principe geen recht hebt op een uitkering.
Toch kan het UWV tot een andere conclusie komen als je kunt aantonen dat je niet anders kon dan ontslag nemen. Het moet dan gaan om een situatie die zo ernstig is dat voortzetting van het dienstverband redelijkerwijs niet van je kon worden verwacht. Daarbij kijkt het UWV ook naar de stappen die je zelf hebt gezet voordat je ontslag nam.
Verschil tussen beoordeling door rechter en UWV
Het is belangrijk om te begrijpen dat de beoordeling van een billijke vergoeding en een WW-uitkering twee verschillende trajecten zijn. Een rechter kijkt naar de vraag of de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Het UWV beoordeelt of jij verwijtbaar werkloos bent geworden.
Deze beoordelingen staan los van elkaar. Het is dus mogelijk dat je wel recht hebt op een uitkering maar geen billijke vergoeding ontvangt, of andersom.
Wat het UWV van je verwacht
Het UWV kijkt zorgvuldig naar jouw gedrag voorafgaand aan het ontslag. Van jou wordt verwacht dat je eerst hebt geprobeerd om de problemen op te lossen. Dat kan bijvoorbeeld door gesprekken te voeren met je werkgever of een melding te doen bij een interne afdeling. Daarnaast moet duidelijk zijn dat ontslag echt de laatste optie was en dat je voldoende bewijs hebt van de situatie.
Praktisch advies bij conflicten op het werk
Zelf ontslag nemen brengt risico’s met zich mee. Daarom is het verstandig om eerst andere mogelijkheden te onderzoeken. In veel gevallen kan een beëindiging met wederzijds goedvinden een betere oplossing zijn. Ook kan het verstandig zijn om juridisch advies in te winnen voordat je stappen zet, zodat je positie goed wordt beoordeeld.
Conclusie
Zelf ontslag nemen sluit een billijke vergoeding of een WW-uitkering niet volledig uit, maar de voorwaarden zijn streng. Alleen wanneer je kunt aantonen dat je geen andere keuze had en dat de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld, maak je kans op beide. Een goede voorbereiding en onderbouwing zijn daarbij essentieel.