Inleiding
Een werkgever kan een arbeidsovereenkomst niet zomaar beëindigen. Daarvoor moet een geldige ontslaggrond bestaan. In het Nederlandse arbeidsrecht zijn deze gronden vastgelegd in de wet en worden ze vaak aangeduid met letters, zoals de a-grond, b-grond en i-grond.
Voor werknemers is het belangrijk om te weten wat deze ontslaggronden betekenen, omdat ze bepalen of een ontslag rechtsgeldig is en welke rechten je hebt. In dit artikel lees je wat de verschillende ontslaggronden inhouden en wanneer ze worden toegepast.
Wat zijn ontslaggronden
Ontslaggronden zijn de wettelijke redenen die een werkgever moet hebben om een arbeidsovereenkomst te beëindigen. Zonder een geldige grond kan een ontslag worden afgewezen of teruggedraaid.
De gronden zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek en worden in de praktijk aangeduid met letters van a tot en met i.
De a-grond: bedrijfseconomische redenen
De a-grond heeft betrekking op bedrijfseconomische omstandigheden. Denk aan reorganisaties, financiële problemen of het vervallen van functies.
Bij deze grond verloopt ontslag meestal via het UWV en moet de werkgever aantonen dat de maatregel noodzakelijk is.
De b-grond: langdurige arbeidsongeschiktheid
De b-grond gaat over langdurige arbeidsongeschiktheid. Deze grond kan worden gebruikt als een werknemer langer dan 104 weken arbeidsongeschikt is en herstel niet binnen korte tijd wordt verwacht.
Ook hier loopt de procedure meestal via het UWV.
De c-grond: frequent ziekteverzuim
De c-grond ziet op regelmatig ziekteverzuim dat onaanvaardbare gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering. Het moet dan gaan om terugkerend verzuim waardoor het werk structureel wordt verstoord.
De werkgever moet aantonen dat verbetering niet te verwachten is.
De d-grond: disfunctioneren
De d-grond betreft disfunctioneren. Dit betekent dat een werknemer niet goed functioneert in zijn functie.
Belangrijk is dat de werkgever de werknemer tijdig heeft aangesproken op het functioneren en een reële kans heeft gegeven om te verbeteren, bijvoorbeeld via een verbetertraject.
De e-grond: verwijtbaar handelen
De e-grond gaat over verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer. Denk aan situaties zoals werkweigering, grensoverschrijdend gedrag of andere vormen van ernstig gedrag.
Hoe ernstiger het gedrag, hoe sneller ontslag kan worden gerechtvaardigd.
De f-grond: gewetensbezwaren
De f-grond komt minder vaak voor en heeft betrekking op gewetensbezwaren. Dit speelt wanneer een werknemer bepaalde werkzaamheden niet wil uitvoeren vanwege persoonlijke overtuigingen en er geen passende oplossing mogelijk is.
De g-grond: verstoorde arbeidsverhouding
De g-grond is een van de meest gebruikte ontslaggronden. Het gaat om een duurzaam verstoorde arbeidsverhouding waardoor samenwerking niet meer mogelijk is.
De werkgever moet aantonen dat de relatie echt is vastgelopen en dat herstel niet meer te verwachten is.
De h-grond: overige omstandigheden
De h-grond is een restcategorie voor situaties die niet onder de andere gronden vallen, maar wel zodanig zijn dat voortzetting van het dienstverband niet redelijk is.
Deze grond wordt terughoudend toegepast en moet goed worden onderbouwd.
De i-grond: cumulatiegrond
De i-grond is de cumulatiegrond en maakt het mogelijk om meerdere onvoldragen ontslaggronden te combineren.
Bijvoorbeeld een combinatie van disfunctioneren en een verstoorde arbeidsverhouding die ieder op zichzelf onvoldoende zijn, maar samen wel een ontslag rechtvaardigen.
Bij toepassing van deze grond kan de rechter een extra vergoeding toekennen bovenop de transitievergoeding.
Waarom deze gronden belangrijk zijn
De ontslaggrond bepaalt niet alleen of een ontslag geldig is, maar ook welke procedure moet worden gevolgd en welke rechten je hebt.
Bij de a- en b-grond loopt het ontslag via het UWV, terwijl de andere gronden meestal via de kantonrechter lopen.
Conclusie
De a-grond tot en met de i-grond vormen de basis van het Nederlandse ontslagrecht. Een werkgever moet altijd één of meer van deze gronden kunnen aantonen om een arbeidsovereenkomst te beëindigen.
Het is daarom belangrijk om te weten onder welke grond jouw situatie valt, omdat dit grote invloed heeft op je rechtspositie en eventuele vergoeding.